ABAGIZE URUGAGA RW'ABIKORERA MU NTARA Y'IBURENGERAZUBA BASUYE URWIBUTSO RWA BISESERO BANOROZA ABAROKOTSE JENOSIDE INKA 13

Mu rwego rwo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewer Abatutsi, abagize urugaga rw'abikorera mu Ntara y'Iburengerazuba basuye urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Bisesero, banoroza abarokotse batishoboye inka 13.

Ni igikorwa cyabanjirijwe no gusobanurirwa amateka y’urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Bisesero, ubutwari bw’Abasesero bwo kwirwanaho bidasanzwe byatumye baticwa bamanitse amaboko.

Mu ijambo ryo kubakira,Umuyobozi w’akarere ka Karongi, Muzungu Gérard,yashimiye urugaga rw’abikora ku rwego rw’igihugu n’urw’intara y’uburengerazuba iki gikorwa cyiza cyo gusura uru rwibutso n’izindi gahunda zijyanye no gufatanya n’Akarere  muri gahunda yo kuremera abarokotse Jenoside.

Ati’’ Ni urwibutso rwashyizwe mu murage w’Isi w'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye rishinzwe Uburezi, Ubumenyi n'Umuco (UNESCO), ikaba ari intambwe ikomeye cyane ijyanye  n’umwihariko wa Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda, by’umwihariko mu gice cyahoze ari perefegitura ya Kibuye.’’

Nk’uko babisobanuriwe na Gasozi Saidi,umukozi wa MINUBUMWE ushinzwe imirimo ya buri munsi y’uru rwibutso basuye, ni rumwe mu nzibutso 8 ziri ku rwego rw’igihugu,rukaba na rumwe mu nzibutso 4 mu gihugu zashyizwe  mu murage w’isi  na UNESCO kugira ngo rubungabungwe ku bw’inyungu rusange z’abatuye isi.

Basobanuriwe birambuye amateka yarwo n’umwihariko w’abasesero wo kwirwanaho by’igihe kinini,kwanga kwicwa bakemera kurwana n’abicanyi nubwo baje kubaganza bakabicira kubatsemba,ubwo butwari bagaragaje akaba ari bwo bushushanya imiterere y’uru rwibutso rushynguyemo Abatutsi barenga 50.000.

Nyuma yo gusobanurirwa ayo mateka yose,barusuye,bunamira izo nzirakarengane z’Abatutsi  bishwe birwanaho, banashyira indabo ku mva zibitse imibiri 50.000 yabo,bashimira cyane intwari y’abasesero Birara Aminadabu wabatoje gupfa kigabo.

Abaremewe bashimiye ababaremeye, bongeye kubaha kunywa amata mu gihe inka bari batunze mbere ya Jenoside interahamwe zazimaze.

 

Mugemana Claver wo mu murenge wa Rwankuba ati’’ Turabashimiye cyane kuba mwongeye kutworoza. Twari dufite inka aha zigenda tuzireba,ku bw’amahirwe turasigara. Turishimiye cyane. Nizibyara abana bazanywa amata tunakamire bagenzi bacu. Nta mwana wacu cyangwa uw’umuturanyi uzabura amata, tuzanoroza abandi zigere kuri benshi.’’

Kagimbura Anastase wo mu murenge wa Mubuga na we ati’’ Nta tungo nagiraga,ubuzima bwari bubi cyane. Nyibonye nari nyikeneye cyane,ngashimira urugaga rw’abikorera ariko cyane cyane umukuru w’igihugu Paul Kagame waturokoye agatuma n’ibi byose bigerwaho. Nzayorora neza nyikureho ifumbire,amata n’iziyikomokaho zinkenuze,kuko  uguhaye inka aba agukunda.’’

Guverineri w’intara y’uburengerazuba,Ntibitura Jean Bosco, yashimiye urugaga rw’abikorera mu ntara ayoboye rwatekereje iki gikorwa cyo kuremera abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ,b’akarere  ka Karongi.

Guverineri w’intara y’uburengerazuba, Ntibitura Jean Bosco yavuze ko iyi ari intambwe idasubira inyuma mu rugendo rwo gufasha abarokotse kwiyubaka

Ati’’ Turabashimira byimazeyo urukundo n’ubwitange muhora mugaragaza. Iki  ni igikorwa gikomeye ,cy’agaciro gakomeye cyane mu mateka n’ahazaza h’igihugu cyacu.’’

Yakomeje ati’’ Mu gihe twibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi,ni ngombwa cyane ko dufata n’inshinano zo gufata mu mugongo no kuba hafi abayirokotse,tukabaremera,tukabafasha kwisanga mu buzima bw’ejo hazaza habereye bose.’’

Yashimangiye ko abanyamuryango b’urugaga rw’abikorera muri iyi ntara,bongeye kugaragaraza ko abikorera bafite umutima uharanira iterambere ridasigana,n’umutima  wa kimununtu.

Ati’’ Kuremera abarokotse Jenoside si ugutanga gusa. Ni ukubasubiza icyizere, gusana ibikomere no gushyira mu bikorwa indangagaciro z’abanyarwanda n’ubumwe bwacu.’

Yavuze ko iyi ari intambwe idasubira inyuma y’urugendo rwo kurushaho kugira uruhare mu mibanire myiza,mu bufatanye mu kwibuka no kubaka uRwanda,anashima ubutwari bw’abaturage b’imirenge ya Rwankuba na Twumba mu rugendo rukomeye bakoze rw’amateka asharira bahuye na yo,kuko aha mu Bisesero ari hamwe mu habaye ubwicanyi ndengakamere muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

Ati’’ Ni igikorwa cy’urukundo,icyizere n’igihamya ko amateka mabi ashobora guhindurwamo isomo n’imbaraga zo kubaka uRwanda twifuza.’’

Yashimiye urugaga rw’abikorera uruhare rukomeza kugira mu iterambere ry’igihugu,ariko cyane cyane uruhare mu kubaka ubumwe n’amahoro arambye.

Muri iyi mnsi 100 yo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, urugaga rw’abikorera mu ntara y’uburengerazuba ruzaremeza  inka 96 z’agaciro k’arenga 82.000.000 imiryango 96 y’ abarokotse bo mu turere 7 tugize iyi ntara,mu rwego rwo kubafata mu mugongo no kubafasha gukomeza kwibuka biyubaka.

Muri iki gikorwa,uhagararaiye urugaga rw’abikorera ku rwego rw’igihugu, Mubiligi Jeanne Françoise,yashimiye abaturage ba Bisesero ubutwari bwabo mu guharanira kubaho, avuga ko yifuza ko abaremewe batunga bagatunganirwa.

Ati’’ Abo twaremeye,icyo tubifuzaho ni impinduka mu mibereho,ubuzima bukarushaho kuba bwiza. Inka tubahaye zibororokere,banywe amata,banahe abana,barwanye imirire mibi,bazanabone icyo barmera bagenzi babo.’’

Yavuze ko iki ari igikorwa abikorera baha agaciro kanini cyane, kuko ibyo bakora,umusaruro uvamo ntuba ari uwabo gusa,bagomba kuwusangira nk’abanyarwanda, bakanibuka by’umwihariko ko bafite ku mutima abarokotse batishoboye,bakabifuriza gutera imbere.

Uhagarariye Ibuka mu karere ka Karongi Ngarambe Vedaste na we ntiyahishe amarangamutima ye mu kunyurwa n’iki gikorwa. Ati’’ Abikorera mwakoze cyane pe! Muduhaye inka nziza. Ziratunyuze,zinadukoze ku mutima cyane.

 

Back